Gmina, która przeszła największą transformację po 1990 roku, stała się wzorem dla całego kraju. Przemiany zachodzące na przestrzeni ostatnich trzech dekad nie tylko zmieniły krajobraz, ale również mentalność mieszkańców oraz sposób funkcjonowania lokalnej społeczności. Poniższy artykuł przedstawia kluczowe etapy rozwoju, najważniejsze inwestycje i wyzwania, z jakimi musiała się zmierzyć ta wyjątkowa gmina.
Historyczne tło i początki zmian
Na początku lat 90. niewiele wskazywało na to, że opisywana gmina odniesie spektakularny sukces. Jeszcze w 1992 roku większość miejscowości w tym regionie borykała się z brakiem perspektyw i ograniczonym dostępem do nowoczesnej infrastruktury. Dopiero lokalni samorządowcy, korzystając z otwierających się możliwości, przygotowali strategię ożywienia gospodarczego, opartą na kilku filarach:
- restrukturyzacja rolnictwa i wspieranie małych gospodarstw,
- poszukiwanie alternatywnych źródeł dochodów,
- aktywna współpraca z pozarządowymi organizacjami,
- pozyskiwanie fundusze unijnych na modernizację dróg i sieci.
Kluczowe wydarzenia lat 90.
1994 rok przyniósł przełom: podpisanie pierwszej umowy o partnerstwie z gminą z zachodniej Europy oraz uruchomienie lokalnego programu inkubatora przedsiębiorczości. W efekcie do gminy napłynęły nie tylko środki finansowe, ale i know-how, co pozwoliło wprowadzić pierwsze innowacje w sektorze usługowym i przetwórczym.
Społeczna i gospodarcza przemiana
Gdy podstawy ekonomiczne zostały ustabilizowane, władze gminy skoncentrowały się na jakości życia. Pojawiły się inicjatywy dedykowane rodzinom i seniorom, takie jak kluby aktywnego wypoczynku czy programy wsparcia dla młodych rodziców. Równolegle rozwijano lokalny rynek pracy poprzez:
- tworzenie stref ekonomicznych,
- szkolenia podnoszące kwalifikacje zawodowe,
- dotacje na zakładanie działalności gospodarczej,
- współpracę z uczelniami i ośrodkami badawczymi.
Dzięki tym działaniom stopa bezrobocia w gminie spadła o ponad 15 punktów procentowych między 2000 a 2010 rokiem. Lokalni przedsiębiorcy zaczęli inwestować w branże kreatywne, agroturystykę i technologie informatyczne. Pojawiły się pierwsze centra coworkingowe i warsztaty rzemieślnicze, które stały się magnesem dla młodych talentów.
Rewitalizacja przestrzeni publicznych
We współpracy z funduszami europejskimi gmina przeprowadziła kompleksową przebudowę centrum: odnowiono rynki, wybudowano ścieżki rowerowe i strefy rekreacyjne. Projekt ten, nagrodzony w kilku konkursach, stał się inspiracją dla podobnych działań w innych regionach kraju.
Inwestycje i rozwój infrastruktury
Kluczowym elementem przemiany okazały się wielomilionowe inwestycje w infrastrukturę drogową, wodociągową i telekomunikacyjną. Realizowane od 2005 roku przedsięwzięcia objęły:
- budowę obwodnic i modernizację dróg powiatowych,
- rozbudowę sieci kanalizacyjnej i oczyszczalni ścieków,
- montaż nowoczesnych łączy światłowodowych,
- wprowadzenie inteligentnego oświetlenia ulicznego.
Rezultatem było nie tylko podniesienie standardu życia, ale również wzrost atrakcyjności inwestycyjnej. Wspólnie z partnerami prywatnymi stworzono park przemysłowy, który przyciągnął międzynarodowych producentów, generując setki nowych miejsc pracy. W 2015 roku gmina otrzymała tytuł „Lidera Zrównoważonego Rozwoju” za efektywne gospodarowanie zasobami i dbanie o środowisko.
Energetyka odnawialna
W ramach polityki zrównoważony rozwój powstały instalacje fotowoltaiczne na dachach budynków użyteczności publicznej oraz małe elektrownie wiatrowe. Te działania zmniejszyły koszty operacyjne gminy i ograniczyły emisję CO₂, co spotkało się z uznaniem ekspertów ekologicznych.
Wyzwania i perspektywy na przyszłość
Pomimo licznych sukcesów, gmina stoi przed nowymi wyzwaniami: starzeniem się ludności, koniecznością dalszej cyfryzacji usług oraz adaptacją do zmian klimatycznych. W odpowiedzi samorząd opracował strategię na lata 2020–2030, w której priorytetami są:
- skuteczna polityka prorodzinna,
- rozwój e-usług i cyfrowa administracja,
- dalsze wsparcie dla małych i średnich przedsiębiorstw,
- programy adaptacji do ekstremalnych zjawisk pogodowych.
Duży nacisk położono także na rozwój edukacji. Nowoczesna szkoła, wyposażona w laboratoria STEM i pracownie językowe, ma przygotować młode pokolenie do pracy w warunkach dynamicznie zmieniającego się rynku. Współpraca z lokalnymi firmami zaowocowała stażami i praktykami, które pomogą utrzymać w gminie najbardziej utalentowanych absolwentów.
Droga ku cyfrowej przyszłości
Trwające projekty e-administracji zakładają pełne wdrożenie elektronicznego obiegu dokumentów, rejestrację on-line i szeroko zakrojone szkolenia dla urzędników. Celem jest stworzenie modelu „smart gminy”, w której wszystkie usługi będą dostępne z poziomu smartfona lub komputera.